De winkelwagen is leeg
De winkelwagen is leeg

“Een eik is een boom, maar een boom is niet altijd een eik”

OPLEIDINGSJAAR 2016-2017

Met deze gevleugelde woorden illustreert wijndocent Robert Handjes zijn laatste ochtendles van dit vinologisch schooljaar. De realiteit komt keihard binnen: dit is echt de laatste proefles. Vanaf nu zal hij ons niet meer leiden door het wereldwijde woud van wijngaarden, de karakteristieke kenmerken van druivensoorten of klimatologische wetenswaardigheden. Slechts twee lessen scheiden ons van de examens, terwijl ik het gevoel heb dat we nog maar net begonnen zijn…

Nog geen jaar geleden smaakten de voorbereidende lessen voor het wijnbrevet naar meer! Mijn dorst naar wijnkennis was groot: de druppels kennis die ik tot mij genomen had, waren slechts als aperitief bedoeld. Sterker nog, de opwekkende bubbels vinthousiasme na het behalen van het wijnbrevet wilden de fles uit. Mijn wijndocenten stimuleerden mij om die knagende kennishonger te gaan stillen bij de Wijnacademie. En zo geschiedde: na de zomer investeerde ik mijn roostervrije dag bij een totaal niet-op-wijn-gerichte werkgever in een vakopleiding op wijngebied.

Met deze gevleugelde woorden illustreert wijndocent Robert Handjes zijn laatste ochtendles van dit vinologisch schooljaar. De realiteit komt keihard binnen: dit is echt de laatste proefles. Vanaf nu zal hij ons niet meer leiden door het wereldwijde woud van wijngaarden, de karakteristieke kenmerken van druivensoorten of klimatologische wetenswaardigheden. Slechts twee lessen scheiden ons van de examens, terwijl ik het gevoel heb dat we nog maar net begonnen zijn…

Sluiten
Nog geen jaar geleden smaakten de voorbereidende lessen voor het wijnbrevet naar meer! Mijn dorst naar wijnkennis was groot: de druppels kennis die ik tot mij genomen had, waren slechts als aperitief bedoeld. Sterker nog, de opwekkende bubbels vinthousiasme na het behalen van het wijnbrevet wilden de fles uit. Mijn wijndocenten stimuleerden mij om die knagende kennishonger te gaan stillen bij de Wijnacademie. En zo geschiedde: na de zomer investeerde ik mijn roostervrije dag bij een totaal niet-op-wijn-gerichte werkgever in een vakopleiding op wijngebied.

Tijdens de middaglessen ging er, naast mijn favoriete oude wereld, ook een nieuwe wereld voor mij open. Elke middag, waarin een gastdocent uit de praktijk zijn of haar specialisme doceerde, was een cadeau. Iedere les was waardevol: een combinatie van sociologie, geografie, geologie, topografie, taal, geschiedenis, biologie, scheikunde, marketing. Juist die diversiteit in aspecten maakte de lesstof en hele studie voor mij bijzonder aantrekkelijk.

Een kleine proeverij van de mooie wijndocentenkaart:

Mooie herinneringen aan de les van René van Heusden, alias “Mr. Lunch”. Na bijna elke dia kwam wel een briljante lunchtip. En dat na een lunch van saaie Hollandse bruine boterhammen met kaas. Wat deden wij verkeerd? Het mondvocht bleef maar lopen, vooral bij de fantastische droge (!) Rieslings waarmee hij ons liet kennismaken. Bizar dat ons op de allerlaatste lesdag het droevige bericht bereikte dat deze bijzondere man onverwachts is overleden. Zeer dankbaar dat wij zijn les tot ons mochten nemen.
Magister Vini Lars Daniëls nam ons mee door de Rhônevallei, Languedoc & Roussillon en de Provence. Mijn favoriete Frankrijk, zucht… Het werd een heerlijke middag Typiciteit. Al snel stak er een mistral van wervelende woorden op en deze joeg in al zijn frisheid alle muizenissen weg. Typisch rosé, typisch Rhône en de revival van de Languedoc. Een informatiekanon, die Lars. Tevens een zware les in heimwee….
Xavier Kat nam ons mee in good old Bordeaux. Keurig in een jasje natuurlijk, zoals het heurt in Bordeaux. Verder geen kouwe drukte of drukdoenerij: petje af, wat weet die man weet veel!
Italië-kenners Claudia van Dongen en Fred Nijhuis dompelden ons ons onder in La Dolce Vita: wijnbouw van de Alpen tot Sardinië: indrukwekkend veel druivensoorten.
Spanje en Portugal wervelden vurig door het klaslokaal onder leiding van Olaf Kerstens en Rudolf Nipius. Wat leerden we vooral? Dat Portugal meer is dan port en dat Spanje veel meer te bieden heeft dan de grote hout gedomineerde krachtpatsers van de tempranillodruif.
Frank Jakobs bracht ons allen terug op aarde bij de les ‘Terroir en commercie’. Het begrip terroir werd ontleed en we mochten in een groep consensus bereiken over de proefnotitie en de consumentenprijs. Dat viel niet mee, we sloegen de plank behoorlijk mis en zouden geen cent hebben verdiend.
Heel bijzonder was het om via een live-verbinding tussen Maarn en Limburg een inkijkje te krijgen bij de wijnoogst van wijngaard St. Martinus in Vijlen. Stan Beurskens maakte het mogelijk!
Persoonlijk hoogtepunt was de Bourgogne & Beaujolais-les van Gert Crum: een icoon, een meesterverteller, een held. Zijn vurig pleidooi en het inkijkje in het mooiste wijngebied van Frankrijk heeft mij diep geraakt. Hij legde het wezen van de Bourgogne bloot en nam ons mee naar het heilige der heiligen, het beloofde wijnland, daar waar de geschiedenis van de wijnbouw diepgeworteld is en terroir een begrip is. Zijn charisma en de zeer beeldende les is in ons geheugen binnengedrongen als de wortels van een wijnstok in de kalkbodem van Bourgogne. En wat was ik gelukkig dat het lukte om mee te gaan met de wijnreis naar Bourgogne en Champagne. De lesstof uit het boek kwam op deze manier echt tot leven: het met eigen ogen zien, zegt zoveel meer dan tekst.
De les van Frank Donker spoelde alle romantiek weg die we in alle lessen ervoor hadden ingenomen en hij ons inwijdde in de wereld van de bulkwijn. Ontnuchterend en interessant tegelijk. Opeens begrepen we wat Gert Crum ons vertelde over wijn uit “the valley”. De Bourgogne versus de Nieuwe Wereld: landen waar het klimaat je altijd toelacht en druiven altijd rijp worden, waar irrigatie mag, chaptaliseren of aanzuren is toegestaan, daar waar grootschaligheid, mechanisatie en efficiency hoog in het vaandel staan.
Terug naar ochtendlessen: het was heel bijzonder om ’s ochtends in alle vroegte te vertrekken uit het Noorden van Nederland. Het was daarbij een voordeel dat ik een maatje vond om samen mee te reizen en waarmee het ook nog klikte. Een soort lotgenotencontact ontstond. De reis naar Maarn werd een stuk aangenamer en de saaie autorit over de altijd drukke A28 werd een podium om vooraf te beschouwen en te evalueren na afloop van de lesdag.

Het allermeest was Robert Handjes ons opbubbelende gespreksonderwerp, Hij was de ‘lie’ die ons wijndenken diepgang gaf. Het eikenhout dat subtiele nuances en structuur aanbracht, het subtiele Franse eiken vooral… Een levensgenieter ook. Bij zijn beschrijvingen van een bleekoranje Provence-rosé zag ik mij weer zitten aan de kade van de Vieux-Port van Marseille. De Picpoul de Pinet bracht mij terug naar kampeervakanties in Montagnac, omringd met dit druivenras, daar waar onze kinders lolly’s mochten zoeken in de lege, betonnen cuves van de wijn- en campingboer. Het bassin de Thau zagen wij in de verte schitteren en de oesters en mosselen lachten ons toe! Bij het toelichten van een van de crus de Beaujolais kreeg ik helemaal de kriebels: zacht en kalm maakte Robert ons deelgenoot van het feit dat dit toch echt wel een ideale lunchwijn was. En dat deed pijn, om 11.45 uur. Vooral omdat de lunch niet plaats zou vinden op een door platanen omzoomd Frans dorpspleintje, met bijbehorend menu van € 10 (vin compris!).

En natuurlijk is mijmeren over wijn en spijs heerlijk en heeft dat zeker bijgedragen om het beeld in je hoofd als dia op te slaan, maar Robert heeft ons vooral professioneel leren (na)denken over wijn en heeft richting kunnen geven aan deze gedachten. Hij heeft ons het verband leren begrijpen tussen wat er in het glas zit en de theoretische wijnkennis. Het was voor velen onder ons confronterend om schuchter de proefnotitie te openbaren voor een groep van 75 leerlingen onder het toeziend oog van een zeer ervaren meester. Niet iedereen stak altijd de hand fier omhoog. Vele medestudenten hielden zich wijselijk of angstvallig stil, wat veelal betekende dat zij totaal niet zeker waren wat er in het glas zat. De dapperen of uitverkorenen onder ons, gooiden er een aarzelende proefnotitie uit, al dan niet onderbouwd met een steekhoudende conclusie.

Er was altijd een moment dat je je realiseerde dat je op de verkeerde wijnroute zat. Die route die had moeten leiden naar het juiste antwoord op de vraag “Welke wijn zit in het glas?”. Vanaf dat moment was je even verdwaald in het vineuze wijnwoud. Heel eventjes maar, want vanaf dat soms gevoelige punt, wist de empathische wijnnavigator Robert Handjes je weer op de goede wijnroute te loodsen. Het hervinden van dit goede pad had uitsluitend een reële kans van slagen als het zélf actief struinen in de krochten en zijpaden van álle inmiddels vergaarde kennis eraan ten grondslag lag. Een tweede stap was om vervolgens deze omvangrijke database aan wijnkennis te checken en te structureren. Uiteraard met als doel om tot een heldere analyse en onderbouwing van je bevindingen over de betreffende wijn te komen.

Bij Robert kreeg je géén hapklare brokken, het was géén voordoen en nadoen. Dát is, zo concluderen wij na vele louterende kilometers evalueren van de lesdag, actief leren (na)denken over wijn, in zowel professionele als niet-professionele setting. We weten inmiddels héél goed waarover we praten en we beschikken over bijzonder veel wijnkennis. We vonden wijn al interessant, maar het onlosmakelijk gevolg van deze studie is dat we nóg meer zullen genieten van wijn. Omdat we weten welk proces eraan voorafging of omdat we de gepassioneerde wijnboer kennen. Als een echte meester geeft Robert ons nog een aantal tips voor het examen. “Proef gedisciplineerd en gestructureerd en houdt hoofdzaken gescheiden van bijzaken, als in een opsporingsbericht van de politie. Houd die discipline vast in de rest van je wijnproevend leven. Blijf gestructureerd proeven, anders raak je de weg kwijt. Een eik is een boom, maar een boom is lang niet altijd een eik”. Zijn ogen twinkelen als hij met zijn kenmerkende, warme stem nog een vaderlijke levensles meegeeft: “Houd er vooral plezier in”!

Het moment van afronding van de opleiding komt voor een groot deel van de leerlingen dichterbij. Wij weten inmiddels veel, maar eigenlijk weten we nog helemaal niets. De wereld van wijn is dynamisch en zeer veelzijdig. We zijn nog lang niet klaar, het is pas net begonnen…

Geschreven door: Margôt van Slooten

Privacy reglement | Disclaimer | © Wijnacademie