Top Navigation

Verslag wijnstudiereis Chili-Argentinië 2015

Van zaterdag 24 januari 2015 tot en met dinsdag 3 februari 2015; 11 dagen uit-en-thuis.

C-A_1Organisatie:
Klazien Vermeer van de Wijnacademie;
Ibert van der Waal (Wijnimport J. Bart) en Magister Vini;
Frank Donker (Groupe LFE) en bijna Magister Vini, tevens docent Wijnacademie, voor het Chileense deel van het reisprogramma;
Buitenlandsche Zaken als reisbureau.

Reis: Heen en terug per trein naar Schiphol. Vliegtuig naar Santiago de Chili via Parijs, retour via Buenos Aires. Ter plaatse rondreizend met een touringcar bestuurd door verschillende chauffeurs en begeleid door drie verschillende lokale reisleiders.

Verslag: Ellen van de Schoor. Zie voor meer serieuze wijninformatie de blogs van Ingrid Larmoyeur en Anne-Wies van Oosten. Foto’s zijn van Ellen, ééntje uitgezonderd.

 

C-A_2
Karakteristiek van de reis

Grote en kleine wijnbedrijven, met een commerciële en/of met een hartelijke, familiaire uitstraling. De druivenpluk kwam op gang, en wij waren getuige van een Viognier oogst bij Zuccardi in Argentinië. Daar waar nieuwe wijnkelders worden gebouwd zijn (ongecoate) betonnen vaten aan een opmars bezig. De alcoholpercentages waren hoog en de wijnbouw gaat in Chili naar “de kust”. De vaak jonge wijnmakers spreken prima Engels, afgezien van de “v” en de “b” die lastig voor ze zijn. Ik heb heerlijk gegeten met salades, ceviche, veel fruit en groenten, vooral in Chili. En met de niet-allemansvriend koriander. Carnivoren kwamen goed aan hun trekken in Argentinië.
Felipe, de Chileense gids, deelde mét ons luid en duidelijk veel wetenswaardigheden over Chili, de gids Maria in Buenos Aires vertelde trots over haar stad, en gids Aida in Mendoza deed erg haar best maar had op de een of andere manier iets minder aansluiting bij de groep. Die overigens heel braaf bleek te zijn. Zuid-Afrikagangers, geroutineerde Anne Kok groep gangers en nieuwelingen.
Het uitstapje naar Valparaiso verviel wegens tijdgebrek, de busrit over de Andes van Santiago naar Mendoza was prachtig en voor mij een kennismaking met bergen vol kleuren i.p.v. sneeuw.
Chili lijkt stabieler en het economisch iets beter te doen dan Argentinië dat op een faillissement dreigt af te stevenen. In Mendoza weigerden ATM’s dienst en de koers van de peso is onbetrouwbaar – zoals bekend was. Het was warm, zeker overdag. En een geweldige en leerzame wijnreis.

Lees het verslag van dag tot dag


C-A_3Zaterdag 24 januari 2015
Na een uur oponthoud op Schiphol, verliep de vliegreis rustig. Tijdens de handbagagecheck kreeg ik te horen dat ik het handige doosje met oplaad-stekkertjes een volgende keer apart op de band diende te leggen, evenals het fototoestel en de I-pad.
Achter de douane kwam ik Mark Haasdijk (deelnemer proefgroep Zuidsingel) tegen, hij was op weg naar de jaarlijkse Bio beurs in Montpellier.

Op Paris Charles de Gaulle (CDG) werd de wachttijd tot de nachtvlucht naar Santiago de Chili door een kleine groep benut met deelname aan les 1 Toepen. Docente is – jawel – Klazien. Het kaartspel, zowel als de begeleidende rode wijn was vooraf ingekocht in een winkel. De flessen werden bij gebrek aan een kurketrekker in de handbagage op verzoek ook nog eens door de winkelier ontkurkt. Doorzichtige plastic bekertjes werden ergens vandaan gerukt, waarna het spel kon beginnen! CDG’s restaurant was niet om over naar huis te schrijven en de Franse culinaire traditie niet waard, maar het vulde de maag. Daarna was dus wel behoefte aan een behoorlijke kwaliteit wijn, en dat is gezeten op de rode vloerbedekking helemaal gelukt.
Tijdens de vlucht werd mijn arm gegrepen door buurman Frank die zich niet goed voelde en verward sprak. De dienstdoende purser legde Frank even verderop op de grond met de benen op een verhoging, liet water drinken en na 20 minuten was Frank weer redelijk de oude. Zelf bekeek ik met tussenpozen de film Thelma & Louise.

Zondag 25 januari 2015
Bij aankomst in het hotel in Santiago de Chili stond Frank (niet die uit het vliegtuig) Donker, die al eerder in Chili was gearriveerd, ons op te wachten met een Cono Sur sparkling wine, méthode Charmat, van Chardonnay (92%) en Pinot Noir (8%). Dat werkte verfrissend, hoewel door een ongelukje met het inschenken mijn rugzak geheel met de bubbel werd besprenkeld.

Concha Y Toro
Na de incheck togen we naar Concha Y Toro in Pirque die ook op zondag de (commerciële) deuren opent. Driekwartier rijden. Onderweg hebben we zicht op talloze urbanisations en veel vuilnisbelten langs de weg. De modderkleur in de rivier wordt volgens de gids veroorzaakt door zowel mineralen uit de Andes als door vervuiling.
Concha y Toro is als houder van vele merken het grootste wijnbedrijf in Zuid-Amerika. De aangekondigde lunch zowel als de gids lieten iets op zich wachten, maar we zijn een verwend gezelschap.
Het bedrijf is in 1883 opgericht door Don Melchor de Santiago Concha y Toro en zijn vrouw Emiliana Subercaseaux, en 10.400 hectare groot, verdeeld over wijngaarden in Chili, Argentinië (Trivento) en Californië, waar de portfolio van Brown-Forman in 2011 is opgekocht. In Chili zien we het bedrijf terug in Maipo Valley, Maule Valley, Rapel Valley (nu verdeeld in 2 valleien) en Casablanca Valley. Gids Rodrigo leidt ons rond over een fraai park van 22 hectare met een momenteel onbewoond in 1875 gebouwd zomerhuis van oprichter Don Melchor. C-A_4Er staan Auracaria auracana’s (slangendennen) waarvan Rodrigo met droge ogen beweert dat die oorspronkelijk uit Brazilië komen. Maar dat is onzin, hun oorsprong ligt in het zuiden van Chili en zuidwesten van Argentinië, het is dus een inheemse conifeer.
In de Maipo Valley staat veel Cabernet Sauvignon geplant. Er vindt drupirrigatie plaats, en er wordt ’s nachts geplukt. In een modelwijngaard, een grape variety garden waar we doorheen mogen lopen, staat naast deze Cabernet Sauvignon en Carmenère onder andere ook Apirant Bouschet geplant, een kruising van Gros Bouschet en Rivairenc (= Apirant Noir). Dat heeft Ibert voor ons opgezocht!

We proeven de eerste twee wijnen onder een afdakje.

  1. Uit de Serie Riberas. Een 2012 Chardonnay Gran Reserva Ribera del Rapel, 14% alcohol, op Frans eiken vaten opgevoed. Geel, vol, krachtig, wat heftig om mee te beginnen!
  2. Maycas del Limari 2013 Pinot Noir Reserva Especial, 13,5% alcohol. Uit de Limari vallei ten noorden van Santiago. Een echte Pinot Noir neus, iets scherp maar ook sappig en fris.

Op naar de kelders. Eén voor de Casillero del Diablo met de wijn Don Melchior, één met spiksplinternieuwe vaten en één met een uitleg die ik niet kan verstaan.
De Don Melchior kelder ligt 4 meter onder de grond en heeft een zandbodem die nat wordt gehouden en met een temperatuur van 13 tot 16 graden Celsius. Ik onderga min of meer gelaten een Efteling sprookje met lawaai en lichtshow. Om ons zo de ontstaansgeschiedenis van de naam Casillero del Diablo duidelijk te maken.
Terug naar een kleine tafel met drie te proeven wijnen. Ik sta wat ver van de flessen om te zien wat ik proef en ik hoor het ook niet goed. Moet misschien aan gehoorapparaten beginnen.

  1. Een 2012 Gran Reserva Carmenère DO Peumo ( Cachapoal Valley), 100% Carmenère, 13,5% alcohol. Een echte Carmenère neus, pepertje, iets groenigs.
  2. Een 2013 Palo Alto Reserva, met 50% Cabernet Sauvignon, 28% Carmenère en 22% Syrah. Zacht, met een iets nuffige neus. 14,5% alcohol. Deze wijn heeft 8 maanden Frans en Amerikaans eiken gehad. De wijngaarden voor deze wijn liggen in de Maule Valley aan de voet van het Andesgebergte, waar ze profiteren van de koele winden. Ik verwacht een dikke fruitbom, maar hij heeft niet veel neus en ook in de mond is hij wél elegant, maar minder vol en rond.
  3. Een 2013 Casillero del Diablo Reserva Privada, met 85%Cabernet Sauvignon en 15% Shiraz. Zacht, mooi!!!! In de gloeiendhete zon wordt de eerste van talrijke groepsfoto’s gemaakt. En och, het hoort er gewoon bij, een commerciële maar ook leerzame proeverij op zondag. Importeur: onder andere Albert Heijn.

Terug naar Santiago, waar ieder zijn gang ging in groepjes of alleen. Twee uur heb ik geslenterd om hoofdpijn weg te werken (ik had vergeten koffie te drinken), om daarna bij Starbucks op een terras een halve liter Cafe-Latte te drinken. Gevolgd door een broodje dat ik kocht bij een van de vele buurtsupers. Echt heerlijk geslapen op een prima bed, na wel van kamer te zijn gewisseld omdat de airco het niet deed en de klusjesman met een lampje het rooster in scheen en het ook niet wist. Medereizigers constateerden een putlucht in de badkamer, maar daar had ik geen last van.

Wijnregio’s Chili

Wijnregio’s Chili

Maandag 26 januari 2015
Felipe kletst ons in de bus de oren van het hoofd met allerlei Chileense feiten. We bereiken: Casa Marín De San Antonio Valley kent drie subregio’s met relatief jonge wijngaarden. Casa Marín is gelegen in het dorp Lo Abarca. Waar de slaproductie van hoge kwaliteit was, en Maria Luz Marín, eigenaresse en de eerste vrouwelijke Chileense wijnmaker, geboren is. Ze heeft eerst ergens anders bulkwijnen gemaakt om daarna in deze koelere regio dicht bij de kust tegendraads het volste vertrouwen te hebben in wijnbouw.
Schoondochter Jamie Verbraak ontvangt ons hartelijk in haar werkkleding. Zeven jaar geleden werd ze in een bar in Santiago als stagiaire van de Bredaase NHTV toeristenopleiding verliefd op Felipe Marín, (als je hem ziet weet je waarom) zoon van, en nu naast zijn moeder de wijnmaker. Jamie is gebleven en organiseert de ontvangsten en andere public relation activiteiten. En dat doet ze heel leuk.
Felipe heeft onder andere gestudeerd in Sonoma en Nieuw Zeeland.

C-A_6
We lopen een rondje door het wijnhuis en proeven zes wijnen aan lange tafels, waardoor je gemakkelijk notities kunt maken. Na verloop van tijd stapt de 65-jarige Maria Luz Marín het proeflokaal binnen (she is late, aldus Felipe) en vertelt dat 60% van de Chileense wijn door 4 wijnbedrijven wordt geëxporteerd. De rest van de wijnbedrijven is kleiner en heeft het geld eerst in een andere branche verdiend.
In de regio worden Sauvignon Blanc, Riesling, Gewürztraminer, Pinot Gris en Shiraz (op het randje) verbouwd. De witte wijnen van Casa Marín hebben voor een doorbraak in de witte wijn industrie in Chili gezorgd. Doorgaans zijn ze droog, soms een beetje zoet, maar altijd met goede zuren. Maria Luz doet nog steeds een deel van de vinificatie voor de wat “conservatievere” wijnen.

Casa Marín is gestart met 23 hectare. Nu staat er 46 hectare, waarvan 80% op heuvels met verschillende exposities op zon en wind en verschillend micro terroir. Er worden 45 soorten bodems onderscheiden, merendeels met alluviale afzettingen. Totaal 63 blokken met eigen bladmanagement. Tijdens de oogsttijd beklimmen Maria en Felipe elke ochtend de heuvels om de rijpheid van de druiven te proeven en dan pas te beslissen of er geplukt kan worden. Ongeveer 25 tot 26 hl per hectare. Er wordt geen gebruik gemaakt van gelatine of eiwitten om te klaren. Als er hout wordt gebruikt gaat het om Frans eiken, met een restant Amerikaans eiken uit het verleden.
Casa Marín wil naar eigen zeggen nu niet groeien i.v.m. de grote waterbehoefte én het behoud van kwaliteit. De productie bedraagt 150.000 flessen per jaar met goede reviews in de Winespectator en van Robert Parker.

Geproefd:

  1. Casa Marín Riesling 2012, 12% alcohol. Van de Miramar wijngaard boven op een heuvel, met een granieten bodem, waar het in de zomer maximaal 18 tot 20 graden Celsius wordt. De pluk vindt plaats in april. Geen maceratie, de hele tros wordt geperst nadat het fruit is gesorteerd. RVS.
    Geelwit, petrol in de neus, strak, mineralig, fris, exotisch, structuur.
  2. Casa Marín Sauvignon Blanc 2013, 13,5% alcohol. Kalkbodem. Uit de zogenaamde cipressen wijngaard.
    Geelwit, fris, grassig, citrus, iets tropisch in de aroma’s, niet stuivend als in NZ, mooi koel geserveerd, afdronk middellang maar met finesse. 4% is op hout opgevoed.
  3. Casa Marín Sauvignon Gris 2013, 13,5% alcohol. De schil van deze druif is roze en dikker en een mutatie van de Sauvignon Blanc. Er staat 2 hectare van geplant.
    Druiven zijn afkomstig van de Estero wijngaard, waar meer zand in de bodem zit. 50% op hout, dat uit Jarnac komt. Geelwit, citrus, mooie zuren, fris, grassig.
  4. Casa Marín Pinot Noir 2013, uit de kuststreek, 14% alcohol. Een blend van verschillende blokken.
    Beetje commerciële gist gebruikt; de wijn had ook iets meer tijd nodig in het vat.
    Lichtrood, zoetig, drop, weinig fruit maar wel hout in de neus. Ronde tannines, koel geserveerd, mooie afdronk.
  5. Casa Marín Pinot Noir 2009, 15% alcohol, van de Lo Abarca wijngaarden in de heuvels, 15% alcohol. Druiven worden pas geplukt als ze op een soort golfbal lijken. Ingedeukt. Rood met heel lichte bruinverkleuring. Pas na een minuut een gerijpte geur in de neus. Zacht, maar ook meer kracht en alcohol dan glas 4. Is een USA-stijl Pinot Noir. Vanaf 2010 worden de druiven eerder geplukt en krijgt de fruitigheid meer kans.
  6. Casa Marín Syrah 2010, 12% alcohol, van de Miramar wijngaarden. Paars, initieel boerse neus, daarna minder boers. De zuren zijn nadrukkelijk aanwezig, wijn is groenig. Moet misschien nog meer rijpen?

Felipe vertelt met deze Syrah te zijn gestart omdat iedereen riep dat Casa Marín maar één rode wijn in het assortiment voerde, de Pinot Noir. Er stonden al wat rijen met Syrah, waarvan gedacht werd dat ze potentieel hadden. Felipe is dol op de wijn. Dat enthousiasme wordt helaas niet door iedereen gedeeld.

Na afloop wordt de tweede groepsfoto gemaakt. Hond Donna loopt voortdurend door het beeld. Het was een leuke proeverij, met twee begeesterde wijnmakers. De importeur is Okhuysen.

C-A_7Viña Leyda
Het was erg zoeken voor de chauffeur en hij kon de bus niet overal gedraaid krijgen, maar uiteindelijk stonden we in wijngaard El Granito, op ongeveer 200 meter hoogte. Op zes kilometer afstand een glimp zee, een lekker windje, een bubbel drinkend van 100% Chardonnay, een Leyda Extra Brut, Méthode Traditionelle, uit de Leyda Valley. Rondom wijngaarden met verschillende zon- en windexposities op een grotendeels granieten bodem.
Alleen de druiven verlaten het bedrijf – in liquide vorm, de rest blijft op het terrein. Een van de aanwezige werkers voegt ongevraagd de daad bij het woord. Hij moest ergens op wachten en ging met zijn snoeischaar aan het werk. Het snoeisel bleef gewoon liggen.
Na opnieuw een langere rit arriveren we op een idyllische lunchplek onder bomen, bij een wijngaard genaamd El Maitén. Verrassend genoeg treffen we wederom een Nederlandse dame aan, nu iemand die de catering doet.

We proeven en eten:

  1. Vis. Een ceviche van vier rotsvissen gecombineerd met nog een andere vissoort, twee toastjes, appel, ui en koriander. Daarbij twee Sauvignon Blancs waarvan één met een beetje hout is opgevoed (Garuma Single Vineyard, en Lot 4, dat is de top lijn van Viña Leyda).
  2. Zalm met kappertjes, dille en zo meer. Daarbij twee maal een Chardonnay (Falaris Hill Single Vineyard en Lot 5).
  3. Risotto met paddenstoelen. Daarbij twee maal een Pinot Noir (Cahuil Single Vineyard en Lot 21)
  4. Chocoladetaart met aardbeien en braam. Daarbij twee maal een Shiraz Canelo Single Vineyard en Lot 8).

Zelf heb ik geen proefnotities gemaakt, maar ze zijn waarschijnlijk wel te vinden bij meereizende wijnbloggers.
Door een defect apparaat is er beperkt koffie beschikbaar, maar dat mag de pret bij deze mooie lunch niet drukken. Cadeautjes worden overhandigd en in een geanimeerde sfeer en geheel verzadigd loopt de groep via de wc’s richting bus. Het is 17:00 uur, en het programma is uitgelopen. Het geplande bezoek aan Valparaiso gaat daarom niet door.

C-A_8Veramonte
Bij de ingang van het wijnbedrijf stapt Gary Hooper de bus in, en na een korte rit proeven we tussen de druivenstokken in de Casablanca Valley een Veramonte Sauvignon Blanc uit 2014, 13,5% alcohol. Uit wijngaarden op een hoogte van 250 meter. Er is geselecteerde gist gebruikt, en mijn proefnotitie luidt: grassig, hooi, stuivend, fris.
In een andere wijngaard treffen we naast de ton wijnmaker Rodrigo Soto, die evenwichtig tekst en uitleg geeft over de vallei – de Casablanca Valley is een van de oudste witte cool climate gebieden in Chili – en het bedrijf, en hun route naar “organic farming”. Luid gekef door hondjes die op konijnen jagen leidt mij wel even af.
Terug naar de kelders in het wijnbedrijf. Er staan een aantal niet al te grote betonnen vaten in eivorm, waarvan de buitenkant met wax is gecoat. Ze kunnen nu nog niet groter kunnen worden gemaakt, want dan moet er ijzer bij worden gebruikt. In de nabije toekomst worden vijf van die vaten bij geplaatst. We proeven een Ritual Sauvignon Blanc uit 2014, afkomstig van een speciaal blok in de Casablanca Valley.C-A_9
In de enorme ontvangstruimte met fraai uitzicht naar buiten staat een Veramonte Chardonnay gereed om geproefd te worden. De wijn is geurig, mollig, 13,5% alcohol, er is hout bij te pas gekomen en de afdronk is middellang. Er wordt een hapje met kaas bij geserveerd. Aan mooi gedekte tafels eten we van het lopend buffet – roasted fillet, baked trout, marínated chicken, green salad, spinach salad, baked potatoes, couscoussalad, zoete desserts en fruit. We drinken er goede wijnen bij: Pinot Noir 2014, CS 2013 uit Colchagua Valley en Primus The Blend 2012 van CS, CF en Petit Verdot – 14 maanden in Frans eiken.
Het was een leuke, leerzame en warme dag. Terug naar Santiago de Chili.

Dinsdag 27 januari 2015
De busrit naar de Colchagua Valley duurde lang genoeg voor een voorstelronde door medereizigers. De een is kort van stof, de ander niet. Thomas vertelt over de oorzaak van zijn vele slapen.

C-A_10
Casa Silva
Tijdens het wachten (op wat?) worden de Casa Silva wijngaarden gefotografeerd, bijvoorbeeld de Sauvignon Gris rijen, geplant in 1912, met een plantafstand van 1,0 bij 1,5 meter.
Exportmanager Arnauld Frennet, van Waalse afkomst en volgens Frank Donker wonend aan de kust in Pichilemu in een soort huis op palen, staat ons te woord en deelt de groep in tweeën voor een rondleiding over het bedrijf. Omdat hij zacht spreekt is hij voor mij wat moeilijk te verstaan.
Het bedrijf heeft een Franse achtergrond en de huidige 4e/5e generatie bestaat uit een flinke familie. Deze familie woont momenteel in het naburige hotel, omdat het woonhuis is afgebrand. Dat hotel is dus nu niet te reserveren.
De druivenoogst vindt plaats op basis van kwaliteit en niet per blok. De eerste selectie gebeurt in de wijngaard. Bij aankomst in de kelders worden de druiven gekoeld in een aparte ruimte bij een temperatuur van 3 tot 4 graden Celsius.
Arnauld legt vervolgens het democratische selectieproces in het wijnbedrijf uit. Alle betrokkenen moeten het eens zijn over de kwaliteit van de wijn.

Eens per zoveel jaar wordt de wijn Altura gemaakt, van Carmenère, Petit Verdot en Cabernet Sauvignon,  en bewaard in een oude kelder. Alle overige wijnen verdienen een plaats in meer modern gekoelde kelders. Er zijn drie kelders voor de wijnopvoeding, waarvan één kelder alleen met RVS.

De enige bulk wijn is voor de populaire bag-in-the-box die door Castel in Frankrijk wordt gebotteld. Er gaan 24.000 of 25.000 liter in een container en we zien toevallig buiten een container volgepompt worden. Dat wil zeggen, een kunststof zak in die container.
Daarna wordt de collectie oldtimers van Mario Silva bewonderd en gefotografeerd. Niet door mij, ik heb niets met auto’s.

C-A_11C-A_12Casa Silva exploiteert 4 wijngoederen van west naar oost: Paredones (kust), Lolol, Los Lingues en Angostura.
We proeven ondersteund door een PowerPointpresentatie en onder begeleiding van Arnauld:

  1. Sauvignon Blanc Cool Coast 2014, 13% alcohol. Van Paredones Estate. Fris, mineralig, meloen, elegant, zuurtje aanwezig.
  2. Chardonnay Gran Terroir Angostura 2014. Hout in de neus, krachtig, ook in de afdronk. Geen botertje, wel een bittertje.
  3. Viognier Grand Terroir 2014. Van Lolol Estate. Deze wijn is anders dan andere viogniers. Fruitig, krachtiger. Bittertje in afdronk.
  4. Pinot Noir Cool Coast 2013. Van Paredones Estate. Rood fruit, een Pinot Noir neus. Flinke zuren, bittertje in afdronk.
  5. Syrah Cool Coast 2012. Van Paredones Estate. Paars, rood fruit, geen echte typische Syrah neus. Zuren aanwezig.
  6. Cabernet Sauvignon Gran Terroir 2013. Van Los Lingues Estate. In de neus drop, mint, rood fruit. Drogende tannines, goed in de zuren. Mooie wijn.
  7. Syrah Gran Terroir 2013, met 4% Viognier. Van Lolol Estate. Een klein deel op Amerikaans eiken opgevoed. Iets rokerige neus, rood fruit, hoog in de alcohol, pepertje, kleine bitter in de afdronk.
  8. Quinta Generación Red 2011. Een blend van 50% Cabernet Sauvignon, 30% Carmenère, 10% Syrah en 10% Petit Verdot. Mint, rood fruit, redelijk lange afdronk.
  9. Microterroir 2006. Van Los Lingues Estate. 14,5% alcohol. Weinig tot geen verkleuring. Pittig, tertiair fruit in de neus, iets branderig.
  10. Microterroir 2008. Van Los Lingues Estate. Carmenère. Voller in de neus dan wijn 9. Niet branderig. Hout in de neus. Complexer dan de 2006-versie, meer aroma’s, zachter en ronder. Deze wijn won een prijs als beste Carmenère in de wereld. Heb ik dat goed verstaan?
  11. Microterroir 2009. Carmenère. Beetje hout in de neus, meer zuren aanwezig dan bij de 2008-versie. Gesloten, minder complex, of de zuren zijn niet in balans?

Mario Pablo Silva stapt de bus in om ons hartelijk welkom te heten, en om ook weer direct te vertrekken. De familie gaat op vakantie naar het zuiden van Chili.

In de verte staat aan de voet van de bergen een gebouw te blinken in de zon. Die richting rijden we op, hoewel een wandeling ons ook goed gedaan zou hebben. Een schitteren uitzicht, een heel vlezige BBQ, mooie gedekte tafels onder een afdak, een rodeo demonstratie en twee wijnen vervolmaken het begin van de middag.

C-A_13C-A_14Montes
Na aankomst bij het tweede wijnbedrijf van vandaag stappen we over op huifkarren en tractoren die de groep transporteren naar een heuvel met afdak en groots uitzicht. De hellingen zijn steil en de tractor- en huifkar chauffeurs gelukkig heel ervaren. We rijden door wijngaarden van het Estate Apalta waar onder andere Carmenère en Malbec is aangeplant. De jonge wijnmaker Jorge Gutierrez – die 8 jaar bij Montes werkt – biedt ons ter verwelkoming een sparkling wine aan van 70% Pinot Noir en 30% Chardonnay,  methode Champenoise, van druiven uit de Zapallar wijngaarden aan de kust. Ja, ook bij Montes gaan ze “naar de kust”.
De wijn moet een Brut worden en wordt over 2 jaar op de markt gebracht. Het heeft een fijne mousse en is verfrissend.
Met dezelfde vervoermiddelen dalen we af naar het wijnbedrijf.

C-A_15

Op het dak van het bedrijf volgt uitleg over de manier van werken tijdens de oogst, waarbij zwaartekracht het uitgangspunt is. Dat is milieutechnisch verstandiger, de druiven blijven heel en het bespaart energie. Per uur wordt 3,5 tot 4,5 ton verwerkt. Ongeveer 45 mensen zijn er werkzaam. In de kelder met 600 houten vaten klinkt kerkmuziek! Werkt dat nu echt of is het spierballentaal, vraagt iemand zich af.

C-A_16In een ruimte met fraai uitzicht op de bergen volgt een mooie proeverij aan tafels met veel glazen en een sheet met informatie over de herkomst, de zuurgraad, de restsuikers, het jaartal en de alcohol percentages.
De druiven voor de 32 verschillende labels van Montes komen van wijngaarden in:

  • Apalta, 600 hectare groot, 60 kilometer verwijderd van de oceaan. In Apalta kan het overdag oplopen tot 35 graden Celsius en ’s avonds afkoelen tot 8 graden.
  • Marchiguë minder groot, 25 kilometer van de oceaan verwijderd.
  • Zapallar
  • Leyda Valley.

We starten met 4 projectwijnen van Montes Outer Limits.

  1. Sauvignon Blanc 2014, Aconcagua Valley.
    Geel, stuivend, grassig, kruisbessen, grapefruit, exotisch fruit in de neus. Tot 6 uur maceratie. Zuren aanwezig. Kan nog zachter worden na een jaar.
  2. Pinot Noir 2012, Aconcagua Valley.
    Lichtrood, boersige en stallige neus (daar houd ik van). Rood fruit. Vol, pittig, wat kruidig.
  3. Cinsault 2014, Itata Valley, ligt 250 kilometer zuidelijker.
    Paars, framboos, zuurtjes in de neus. Vier maanden second use barrels. Maceration Carbonique, verder geen malo.
  4. CGM 2012, Colchagua Valley, Estate Apalta. 50% Carignan, 30% Grenache, 20% Mourvèdre.
    Het alcoholpercentage van 15,3% komt waarschijnlijk door de Grenache. Twaalf maanden in Frans eiken, niet veel nieuw hout daarbij. Bittertje en zuren aanwezig. Hoog alcoholpercentage.

Uit de serie Montes Alpha proeven we 3 wijnen:

  1. Cabernet Sauvignon met 10% Merlot 1999, Colchagua Valley, Estate Apalta.
    Bruine kleur, gerijpte geur, fraaie neus: pruimen, rijp, potloodslijpsel, sigaren, fruit. Tannines rond maar nog steeds aanwezig.
  2. Cabernet Sauvignon met 10% Merlot, 2011 (een koeler jaar), Colchagua Valley.
    Potloodslijpsel, gerijpte geur, vol, zacht, tannines nog aanwezig.
  3. Cabernet Sauvignon met 10% Merlot, 2012 (een warmer jaar), Colchagua Valley.
    Paars, wat gesloten neus, drogend, moet nog wat liggen?

Ten slotte:

  1. Montes Aplha M. Cabernet Sauvignon 85% en verder Cabernet Franc, Merlot en Petit Verdot. Alleen de geur is al genoeg om er van te houden. Colchagua Valley, Estate Apalta.
    Paarsrood, nog geen tot weinig verkleuring, gerijpte geur, mint, rijpe pruimen, vol, zacht in balans, complex. Een icoonwijn.

C-A_17’s Avonds volgen nog twee extra icoonwijnen van Montes. Een Shiraz en een Carmenère. Maar niet voordat we in de buurt van Marchiguë naar een uitzichtpunt zijn gebracht waar indrukwekkende cactussen groeien en waar ook een Montes Cherub Syrah-rosé wordt aangeboden, begeleid door zeevruchten. De wijn heeft een intens roze kleur, is droog, kruidig, met hints van aardbei en heeft structuur. Gezien het tijdstip van de dag vind ik dit gewoon lekker.

Op de veranda van het landhuis/buitenverblijf in Marchiguë speelt en danst een groep enthousiaste muzikanten. Sommige reisgenoten zijn de klos en mogen meedansen en zakdoekjes zwaaien.  Ibert en ook Klazien lijken dat niet vervelend te vinden. Na dit intermezzo wordt het lopend buffet geserveerd aan een wonderschone plek aan het water. Een aantal rollen zich op in dekens, omdat het hier zo dicht aan de kust afkoelt en jasjes of truien in de koffers zitten.
Pas aan het einde van de avond worden we afgeleverd in het hotel in Santa Cruz – daar is het eerder op de dag niet van gekomen. Mooie kamers wachtten ons op voor een goede nachtrust.
Ook deze dag haalden wijnbedrijven alles uit de kast om ons op een geweldige manier te ontvangen.

Woensdag 28 januari 2015
Een goed ontbijt stond ons te wachten in dit grote en relaxte hotel, waar op het terrein tevens een casino is gevestigd.

Cono Sur
Een busrit volgt naar Cono Sur, dus terug naar de Panamerican Highway. Gids Felipe vertelt wederom een aantal serieuze wetenswaardigheden. Hij heeft veel kennis in zijn bol, zei iemand terecht.
Felip vertelde mij tussen door ook een keer dat hij in april 2015 een cruise gaat maken tussen Wenen en Amsterdam, over de Donau en de Rijn, en daarna nog Parijs en Madrid bezoekt.

In een schitterende ambiance worden we op de veranda van het Manorhouse van Cono Sur ontvangen met meloensap, ananassap en koekjes. Nadat we gelaafd zijn volgt in een van de ruimtes een PowerPoint presentatie van wijnmaker Matias Rios. Een rappe prater; zijn Engels is soms wat lastig te verstaan, maar zijn nonverbale communicatie maakt veel goed.

9200 Hectare groot is Cono Sur, verdeeld over diverse valleien en gestart in 1993. Frank Donker’s slip-of-the tongue (een dochter van Concha & Toro) wordt later fijntjes maar duidelijk teruggekaatst. De naam Cono Sur refereert overigens aan de conisch geografische positie van Zuid-Amerika/Chili

Qua wijnen is er geen family tree. “No family trees, no dusty bottles, just quality wine”, dat is de slogan. Wel heeft het bedrijf certificaten voor elke tak of topic in het bedrijf, want de filosofie luidt: innovatie, kwaliteit en aandacht voor de omgeving.
Cono Sur ligt in het zuidoostelijke deel van de Colchagua Valley. Hun wijngaarden liggen tussen 30 en 38 graden breedtegraad. In de zuidelijker gelegen grote Maule Valley startten monniken overigens als eerste met de Chileense wijnbouw, met de druif Païs.

Maar waarom doet de Pinot Noir het er zo goed?
Nu, dat gaat Matias uitleggen.  Er heerst in Chili een mediterraan klimaat. De Humboldtstroom passeert de kust van Chili en zorgt voor koudere zones langs de kust. De Andes en de oceaan zorgden voor geografische isolatie, zodat de phylloxera niet heeft huisgehouden. Wel zijn er nemotodes, wormpjes, pestkoppen.

Maar last but not least heeft de Fransmans Martin Prieur uit de Bourgogne meegeholpen goede Pinot Noirs te maken door onder andere goede terroirs te kiezen. De druiven worden met de hand geplukt, op de tafels volgt een selectie, waarna in open tanks CO2 maceratie plaatsvindt. Daarbij wordt een carbon glace ‘deken’ op de druiven gebruikt.
In de kelders – zwaartekracht gedreven – volgt nog een post-maceratie.
Tenslotte: Cono Sur onderscheidt acht verschillende Pinot Noirs.  Eén ervan is een bubbel.

C-A_18
Tijd voor de onvermijdelijke fun. Té weinig damesfietsen mogen de pret niet drukken, maar ik was wel blij dat Marcia het fietsen niet zag zitten en op de paardenkar plaatsnam, zodat ik een fiets zonder een hoge stang kon inpikken. Op deze wel heel oude barrels (niet te verwarren met de wijnvaten) en voorzien van een voetremsysteem, fietsten we door vlakke wijngaarden naar een plek waar Matias enthousiast en uitbundig gesticulerend zijn verhaal afstak over organische wijnbouw. Hij legt uit hoe hier organische compost ontstaat en wordt toegepast, namelijk in het dripsysteem.

Terug bij het gebouwencomplex leggen we een kort bezoek af aan de kelder voor de Pinot Noirs. Daarna worden we geleid naar de Ferrari-kelder voor Pinot Noirs, en naar de redelijk nieuwe RVS-kelder. Matias wordt steeds enthousiaster.

In diezelfde RVS-kelder – volgens Matias de grootste Pinot Noir kelder in de wereld – proeven we twaalf Pinot Noirs van verschillende jaren en met verschillende stijlen en filosofieën. Een mooie overzichtsproeverij.

  1. Cono Sur Bicicleta Pinot Noir 2013, Valle de Central.
    Kleurverschil met de 2014-versie. Rood met ietsje bruin. Stallucht en rood fruit in de neus. In de mond kers, bes en een flink alcoholpercentage, maar ook wel zacht. Toegankelijker dan de 2014. De druiven komen uit alle vier de Pinot Noir-regios van dit wijnbedrijf. Heel lekker bij tonijn, wordt geopperd.
  2. Cono Sur Bicicleta Pinot Noir 2014, Valle de Central.
    Meer hout, maar ook meer fruit in de neus dan de 2013-versie. Roodpaars. Drogender, iets te jong?
  3. Cono Sur Organic Pinot Noir, 2013, Valle de Colchagua, 10% van Valle San Antonio.
    Rood met roodbruine verkleuring. Licht gerijpte geur, hout in de neus, rood fruit. Bittertje in de afdronk. Zachte aanzet, maar ook wat scherp daarna.
  4. Cono Sur Organic Pinot Noir, 2014, Valle de Colchagua (nog in barrel).
    Paarsrood, meer kracht en meer hout in de neus, ook kers, bes, framboos. Nog iets rijpen?
  5. Cono Sur Reserva Especial Pinot Noir, 2013, Valle de Casablanca (85%, 15% van Valle de San Antonio). Open tank fermentatie, daarna 1 jaar op Frans eiken. Rood met lichte verkleuring.
    Fruit, maar ook licht gerijpte geur, bes, kers. Tannines aanwezig.
  6. Cono Sur Reserva Especial Pinot Noir, 2014, Valle de Casablanca (85% Valle de San Antonio en 15% Valle de Casablanca, omgedraaid).
    Lichtrood/paars. Meer structuur, zuren aanwezig, gesloten neus. Zou zich goed kunnen ontwikkelen.
  7. Cono Sur Single Vineyard Pinot Noir, 2012, Valle de San Antonio. Van één blok 20 kilometer van de oceaan.
    Bruinrood, stallucht, gerijpte geur, maar ook rood fruit. Eén jaar op Frans eiken. Wijnen  6 en 7 zijn mooi, maar nummer 7 is nu beter op dronk.
  8. Cono Sur single Vineyard Pinot Noir, 2013. Valle de San Antonio. Rood met lichte verkleuring. Van zelfde blok als wijn 7, maar een jaar later.
    Meer fruit, sappig. Mooi.
  9. Cono sur 20 Barrels Pinot Noir, 2012, Valle de Casablanca. D.w.z. van het beste barrel elk jaar.
    Rood, iets bruinverkleuring, gerijpte geur, gedroogd fruit, mooi, vol. 1 jaar op 100% nieuw hout.
  10. Cono Sur 20 Barrels Pinot Noir, 2013, Valle de Casablanca. Mooie en gerijpte geur, iets hout in de neus.
    Vol, zacht, ook nog drogend.
  11. Cono Sur Ocio Pinot Noir, 2011, Valle de Casablanca, 15% uit Valle de San Antonio. Een icoonwijn uit de ultieme range.
    Stallucht, gerijpte geur, van rood naar roodbruine kleur. Warm, vol, sappig, complex. 14% alcohol. Van verschillende vaten.
  12. Cono Sur Ocio Pinot Noir, 2012, Valle de Casablanca, 15% uit Valle de San Antonio. Ook van verschillende vaten.
    Gerijpte geur, mooie neus, geen stallucht zoals wijn 11. Vol, sappig, complex.

Op een geweldige plek onder de bomen lunchen we op een groot grasveld, en ontvangen bij vertrek een fles wijn van Cono Sur, de Pinot Noir Bicicleta 2014!

P1050822-1-(2)
C-A_19
Los Vascos
Helaas laten de rest van deze dag mijn aantekeningen het afweten. Maar mijn foto’s niet, zodat een redelijk betrouwbare recapitulatie kan plaatsvinden. We reizen af naar Los Vascos in de kustzone. Een iets kleiner maar ook heel mooi bedrijf van de Lafite-tak van de Rothschilds, sinds 1988 actief in Chili. Als je denkt, waar gaat deze stoffige weg vanaf Santa Cruz naar toe, dan slaat de bus een oprijlaan op en worden we afgezet voor een langwerpig gebouw met aangrenzend grote kelders en schuren. In tweeën gedeeld is de groep beter hanteerbaar.  Eén deel gaat proeven en de kelder bezoeken, een ander deel met een kleinere bus eerst naar een uitzichtpunt, waar educatief verschillende bodemsoorten worden getoond. Echt leuk en leerzaam!

C-A_20
We proeven 4 wijnen en ontvangen keurige technische sheets met uitgebreide informatie.
Het begrip (Grande) Reserve is een onbeschermd begrip; bij Las Vascos een technische beschrijving.

  1. Sauvignon Blanc 2014. 13% alcohol.
    Geel, grapefruit, citrus, grassig, stuivend. In de mond ook mineralig. Zuren aanwezig. Behoorlijke afdronk. Niet al té expressief.
    De druiven worden met de hand geplukt. Van een single vineyard, lager gelegen dus iets minder vorstgevoelig, op 14 kilometer van de oceaan in de Casablanca Valley. Maceratie voor extractie. Geen oudering.
  2. Carmenére Grande Reserve 2012. 14% alcohol.
    Vorig jaar voor het eerst op de markt gebracht, met 100% Carmenère.
    Paars, veel fruit in de neus, paprika, hout en een pepertje. In de mond potloodslijpsel, peper, chocola. Bittertje in de afdronk, drogend, zuren aanwezig, fris, complex, maar mag ook nog even blijven liggen.
  3. Grande Reserve 2012. 14% alcohol.
    Dieprood maar wel helder. Fruit, mint chocola. Vol, sappig. Tannines, fris, elegant. Over een jaar top!  In 2004 gestopt met 100% Cabernet Sauvignon. Nu 75% Cabernet Suavignon, 10% Carmenère, 10% Syrah, 5% Malbec.
  4. Le Dix 2011. 14% alcohol.
    Roodpaars, rood fruit, mint en tabak in de neus. Bittertje in de afdronk. Tanninerijk, vol, bij eten. Traditioneel maar heel mooi en sappig. 85% Cabernet Sauvignon, 10% Carmenère, 5% Syrah. Een topwijn.

Als iedereen alles gedaan en gezien heeft verkassen we naar een prachtig buitenverblijf met enorm gazon en wijds uitzicht. Een bubbel van de Rothschilds – standaard Brut van 60% Chardonnay en 40% Pinot Noir, 4 jaar sur latte – en stille wijnen staan gereed (heb niet genoteerd welke). Hapjes en amuses ook.  De entourage is geweldig en de sfeer geanimeerd.

C-A_21
Als je denkt, ik heb eigenlijk al wel genoeg gegeten en gedronken worden we naar een ander deel van de overdekte veranda gedirigeerd. Ronde tafels staan mooi gedekt te wachten voor typische Chileense gerechten als bonensoep en een stukje vlees in bladeren. Lekker fruit als dessert!

C-A_22
In het Santa Cruz hotel had ik het bed in willen rollen, maar Frank Donker heeft als afscheid – hij reist niet mee naar Argentinië – nog een heuse proeverij op het programma staan. In een van de vele ruimtes bij het hotel is een grote carré klaargezet en Frank kan op de late avond enthousiast zijn kennis over Chileense wijnen nog eens laten horen. Langzaam druppelen vermoeide groepsgenoten binnen, maar erg lang duurt het niet. De een na de ander zoekt zijn/haar bed op. Het is laat geworden. Frank, jammer!
Van Santa Cruz verder niets gezien. Een prachtige dag met uitstekende ontvangsten.

Donderdag 29 januari 2015
Vroeg vertrek staat gepland om de Andes per bus over te steken. Voor de laatste keer vertelt Felipe bijzonderheden over Chili en voor mij een niet begrijpelijk verhaal over de twéé bussen die ons naar Mendoza zullen vervoeren. In de hotellobby hing een briefje met namen waarop aangegeven in welke van de twee bussen je je bagage moest laten inladen. Bij een tankstation tussen Santiago de Chili en Los Andes werd een koffie- en sanitaire stop ingelast om onze laatste Chileense peso’s uit te kunnen geven aan tankstation dingetjes.  De rit bergopwaarts was prachtig, en natuurlijk was er gelegenheid tot fotograferen. We rijden langs hoger en koeler gelegen wijngaarden in de Aconcagua Valley. In El Portillo wordt geluncht, de douanecontrole verderop duurde net zo lang als toen ik er in 2002 per fiets was. Alleen werden nu geen koffers en tassen gecontroleerd. Destijds moesten we alles op langwerpige tafels aanbieden. Hoewel Chili en Argentinië volgens de berichtgeving niet echt goede vrienden zijn zitten de douanebeambten toch naast elkaar in een hokje paspoortnummers in te kloppen, papieren in te scannen en af te stempelen.
De rit was een feest der herkenning, met “gekleurde” bergen en soms een pijnscheut.

C-A_23Bij Uspallata, dat een stuk groter is geworden en beduidend “mondainer” dan jaren geleden, slaan we rechtsaf. We zakken verder af naar Mendoza, waar het gloeiend heet is, het hotel Amérian Executive prima en centraal gelegen, maar na 15:30 uur ’s middags kun je geen eten meer bestellen.
Pinnen met bankpassen of creditcards in een van de omliggende straten lukt niet. Wel wilde de hotelreceptionist tegen rottige koersen euro’s of dollars omwisselen tegen Argentijnse peso’s voor wat handgeld. Ook dat was tevoren bekend, we zijn in Argentinië.

Klazien zorgt voor een zeker niet haar te verwijten licht chaotisch verlopende collecte – verspreid over de twee bussen – en het afscheid nemen van Felipe en een aantal Chileense chauffeurs. Zij rijden per ommegaande terug naar Chili. Ze hebben het goed gedaan en veilig gereden in uitstekende bussen, maar wat blijft hangen is het raadsel van “waarom 2 bussen”…..

Restaurant Azafran
Een vrije avond staat voor de boeg, we eten in groepjes. Vrijheid-blijheid.
Ik sluit me aan bij een groep die gaat eten bij restaurant Azafran, in een van de uitgaansstraten en op loopafstand van het hotel. We eten op het terras aan de straat en het restaurant beschikt over een mooie wijnbar/kelder waarvan een aantal leden van de groep verkikkerd weer naar buiten komen. Af en toe passeerden bedelaars of bloemenverkopers. Na afloop waren wij blij en de bediening/exploitant ook, hoewel we flessen met kurk hebben teruggestuurd.

C-A_24C-A_25
Vrijdag 30 januari 2015
Uitslapen is er wederom niet bij. De erven van Meindert Pon verwachten ons in Valle de Uco bij bodega Salentein.
De Argentijnse bus heeft beduidend meer te lijden gehad van het personentransport dan de luxe Chileense bus, maar de airco doet het. Op weg naar Tupungato  ontwaar ik een lange rij voor een bankgebouw. De Argentijnse peso is weer gedevalueerd, dus geld wordt van de bank gehaald.

C-A_26Salentein
Na een welkomstwoord in deze op een fraaie locatie gelegen bodega, goed in het landschap ingepast door architecten uit Mendoza, met binnen véél ruimte, bezoeken we het museum Killka met een collectie van Nederlandse en Argentijnse kunstenaars. In de belendende galerie hangen een paar mooie foto’s.
Vóór de aanschaf van de gronden door Meindert Pon was het hier woestijn, hoewel ik het zelf niet met de Sahara zou willen vergelijken. In 1995 start de aanplant van Cabernet Sauvignon en Chardonnay. In latere jaren wordt van alles en nog wat aangeplant, in wijngaarden gelegen tussen 1050 en 1700 meter hoogte. Hoe hoger gelegen hoe dikker de druivenschillen. Salentein  heeft drie wijnbedrijven, waarvan de locatie hier er één is. Voor diverse typen wijnen zijn verschillende wijnmakers aangetrokken.

De merken die Salentein voert zijn:

  1. Grand VU Blend (Grand Uco Blend).
  2. Salentein Primus.
  3. Salentein Single Vineyard.
  4. Salentein Numina.
  5. Salentein Reserve.
  6. Salentein Killka.
  7. Salentein Portillo.
  8. Sparkling wines.

Jose Galante, die we ontmoeten tijdens de proeverij, is de wijnmaker voor de Salentein Reserve en hogere ranges. We doen de onvermijdelijke kelderronde die ons voert naar de “kathedraal”. Die van de foto’s van Salentein met de tegels. Er staat ook een piano. Drie durfallen doen een dappere poging op deze piano met een zware toetsaanslag. Desperado van The Eagles doet naar verluidt sommigen tot tranen toe beroeren en pianist Onno maakt het hiermee helemaal.
Drie fraai ontworpen proeflokalen in de kelder zijn te klein voor een proeverij van meer dan 40 personen, dus de terugtocht vangt aan naar het Killka gebouw. Onderweg lenen de wijngaarden en het uitzicht op de bergen zich voor het maken van diva-foto’s.
De lezing en begeleide proeverij door José Galante in een koele ruimte naast het restaurant heeft als onderwerp: Malbec and high altitude vineyards. Tot in de jaren 70-80 van de 20ste eeuw werd Malbec gevinifieerd als een witte wijn, maar dat is niet meer, let op.
Even tussendoor: hoe kwam Meindert Pon in de Uco Valley terecht? Wel, via een kapotte zeilboot in het Panamakanaal arriveerde hij op uitnodiging op de Argentijnse pampa’s en verzeilde na een tijdje in de Uco Valley, waar hij de motor achter belangrijke ontwikkelingen in de wijnindustrie werd.

Salentein, zeker niet de eerste foto gemaakt vanaf dit standpunt

Salentein, zeker niet de eerste foto gemaakt vanaf dit standpunt

Momenteel is Valle de Uco een geïsoleerde zone. Tijdens de oogst vindt onderweg controle op het transport plaats. Druiven kunnen niet (zo maar) van een noordelijke naar een zuidelijke wijnstreek worden vervoerd.
Gevolgen van klimaatverandering zijn hier nog niet zichtbaar. Misschien op den duur wel als er minder regen gaat vallen.

We proeven Malbecs 2014 van verschillende wijngaarden en met minimaal vaten “second” use. Hoe vertaal je dat nu kort en krachtig?

  1. Pedernal (El Oasis), wijngaarden tussen 1000 en 1200 meter.
    Paars, braam, pruim, kers in de neus, tannines aanwezig, niet te hoge zuren, bittertje in afdronk.
  2. Altamira, wijngaard op 1100 meter.
    Stallucht, rood fruit, paarsrood. Minder fruit dan wijn1.
  3. La Pampa, wijngaarden tussen 1200 en 1350 meter.
    Rood. Hout in de neus, eleganter dan wijnen 1 en 2.
  4. San Pablo, wijngaarden op 1600 meter.
    Paarszwart, hout in de neus, mag nog wel rijpen.

Als je nu weer wijn 3 drinkt is deze anders. Ik heb een voorkeur voor wijnen 1 en 4.

Vervolgens stelt José Galante een team van 3 jongere onderzoekers voor. Zij houden zich onder andere bezig met de vraag waarom Malbecs van verschillende hoogtes anders ruiken en proeven. Elke onderscheidende component wordt daarbij benoemd en gemeten. Met een universiteit en een proefpanel – dat is geïnstrueerd hoe te proeven – wordt samengewerkt. De PowerPointsheets zijn heel gedetailleerd en worden ons via Klazien na gestuurd. Hier is sprake van interessant wetenschappelijk onderzoek.

Een tweede proeverij volgt:

  1. Chardonnay 2012 San Pablo. 13,5% alcohol.
    Hout in de neus, malo, geel, vettig, botertje, toast maar ook fris. Niet veel fruit. Is de eerst houtvergiste Chardonnay in de Uco Valley.
  2. Pinot Noir 2013 San Pablo. 14,5% alcohol.
    Helderrood, hout in de neus, rood fruit, sappig, mag nog iets rijpen?
  3. Malbec 2012 La Pampa, 13,5% alcohol.
    Paarsrood, vol, zwoel, rood fruit.

Voor sommigen een opluchting dat de lunch in het nabijgelegen restaurant plaatsvindt en niet in de “koelcel”. Die lunch wordt gedomineerd door een enorm stuk vlees. Met heerlijke olijfolie voor het brood. En natuurlijk begeleidende wijnen. De sfeer was prima, met fraaie uitzichten op de Andes.

C-A_28C-A_29C-A_30
Bodegas Fabre
De wijnen van deze bodega heten Fabre Montmayou.
Via binnendoor weggetjes – interessanter dan de grotere weg – bereiken we al wat later op de middag het tweede wijnbedrijf voor vandaag, in Lujan de Cuyo.
Voor het damestoilet ontstaat een run. Er is nóg een toilet, maar dat wordt gebruikt als rookplek door medewerksters van het wijnbedrijf en afgekeurd voor vrijgave aan de gasten.

De wijnmaker is ongeveer 3 weken in dienst maar goed bekend met de regio. De wijngaarden liggen op ongeveer 800 tot 1000 meter. Er valt slechts 200 mm regen per jaar en dat is niet veel. Irrigatie is daarom noodzakelijk om wijnbouw mogelijk te maken. We staan voor een 110 jaar oude aanplant, in 1992 gekocht door de familie Joyaux Fabre die afkomstig is uit Bordeaux. De locatie hier heet Vistalba.
Je kunt je inbeelden hoe de irrigatiekanalen als ze worden opengezet de wijngaarden bevloeien. Netten beschermen tegen hagel, niet tegen vogels, hoewel ik veel parkieten hoor schreeuwen. De kleur van het net lijkt na onderzoek niet van belang (zwart, wit, blauw, groen). Op andere locaties zag ik de netten heel strak gespannen tegen de druivenstokken. Zoals ze het hier doen lijken de bladeren en druiven minder ingepakt te worden door de netten.
Fabre heeft op drie locaties wineries. Hier op Vistalba wordt wit, rosé en premium gemaakt. Ook in dit bedrijf met haar Franse wortels gaat men “terug” naar beton. Misschien is het mode, veronderstelt de wijnmaker. Of hij voor deze opmerking wordt ontslagen weet ik niet.
Cijfers: voornamelijk productie van rode wijn, 200.000 liter witte wijn, kleine hoeveelheid rosé. De wijnmaker is geboren in Uruguay maar al op 19-jarige leeftijd naar Argentinië verhuisd.
Voor de 2014 Premium wijnen is er voor het eerst een aparte vatenkelder. Alles vindt handmatig plaats. Er is sprake van open fermentatie.

We proeven, ondersteund door prima technische sheets en met de mogelijkheid om proefnotities te schrijven:

  1. Rose 2014, Mendoza, 13% alcohol. 80% Syrah en 20% Grenache.
    Lijkt op een Provence rosé, in ieder geval qua kleur. Mooie rosé, culinair inzetbaar, strak in de mond, beetje mineralig. Ook voor op het terras. Import door J. Bart.
  2. Reservado Cabernet Sauvignon 100%, 2013, Pedriel, Lujan de Cuyo, een warm gebied. 14,5% alcohol.
    Robijnrood, zwarte bes, mint, tannines aanwezig. Goede structuur. Drogend, strak, bij eten.
  3. Reservado Malbec 2013 100%, Compuertas, Lujan de Cuyo, op 1000 meter. 14,5% alcohol.
    Donkerrood, iets paarsig. Zwarte kers, kruidig, mint. Drogend, bittertje. Wijn heeft zelfde behandeling ondergaan als wijn 2 – de Cabernet Sauvignon – maar de Malbec is zachter.
  4. Gran Reservado Malbec 2012 100% (het woord Reserva gebruiken mag niet meer van EU), Lujan de Cuyo, gehele district.  14,5% alcohol.
    Donkerrood. Zwarte bes, rijk, geïntegreerd met het hout (100% Frans eiken, nieuw en 2 jaar oud, gedurende 1 jaar). Zuiver. Kan nog rijpen.
  5. Grand Vin 2011, Vistalba, Lujan de Cuyo. 85% Malbec, 10% Cabernet Sauvignon en 5% Merlot. Allemaal afzonderlijk macerated en fermented.
    De kleur spat er van af. Krachtig in de neus, mooie aromas, rood fruit. Mooie structuur, complex. Kan nog 10-15 jaar rijpen.

Nog vermeld wordt dat de grondprijs in de regio hoog is en grond soms per m2 van de hand gaat.
Na de proeverij worden aan de tonnen hapjes geserveerd, een uitstekende keuze na de flinke lunch die we bij Salentein aangeboden hebben gekregen.  De laatste zonnestralen maken het uitzicht alleen maar mooier en de kleuren intenser. Import door Wijnimport J. Bart.

Terug in het hotel in Mendoza wandel ik na uitgerust te zijn buiten wat rond, koop een koffie, en val daarna vroeg in slaap. De dag was wederom geweldig en heel warm.

C-A_31C-A_32C-A_33
Zaterdag 31 januari 2015
Bodegas Lorca / Enrique Foster
Lorca’s wijnmaker Mauricio Lorca is ook wijnmaker bij Enrique Foster. Je zou denken, dat geeft loyaliteitsproblemen, maar de bedrijven bijten elkaar niet. Laatstgenoemde kent meer behoudender wijnstijlen, Lorca produceert moderne stijlen. Na een korte uitleg bij de wijngaard van Enrique Foster in Lujan de Cuyo, waar we worden ontvangen, gaan we aan de slag. Proeven op de veranda met uitzicht; de glazen zijn van Lorca en niet van Foster.

C-A_34Lorca

Alle wijnen zonder hout, geen make-up, lage oogst, geconcentreerd.
1). Links een “Cab” uit 2011 in het glas
2). Rechts een Syrah uit 2010.
Links: rode kleur, rode bes, mint, geconcentreerd, fris, drogend.
Rechts: rood met lichte bruinverkleuring. Pepertje, braam, bes, kruidig. Ook in de mond. Bittertje. Nog niet voldoende rond. 14,5% alcohol.

3). Grand Opalo 2010. 14,5% alcohol. Blend van 50% Malbec, 30% Syrah, 20% Petit Verdot. Kers, bes, kruidig, licht drogend. Structuur. Afzonderlijke maceratie en fermentatie – in beton. Alléén beton bij Lorca, oudering in de tanks.

4). Gran Poëtico 2008. Malbec 70%, Syrah 20%, Petit Verdot 10%. Hier wel een beetje hout gebruikt, daarna 1 jaar in de fles. Mooie neus, kers, kruidig, pepertje, expressief, structuur, minder drogend dan wijn 3.

Enrique Foster
5). Malbec 100% 2008. 14,6% alcohol. 12 maanden nieuw hout. Een klassiek etiket, gerijpte geur, mooie neus, drogend. Nog steeds fruitig.

6). Firmado (= handtekening, in dit geval van Enrique Foster), Malbec 2009. 16 maanden op hout. Mooie neus, gerijpte geur, bes. Hout mooi geïntegreerd, krachtig, mooi. Hoog alcohol.

In het hotel in Buenos Aires zullen nog meer wijnen van Foster gereed staan om te proeven.

Blenden
Een workshop blenden volgt, op een paar tafels buiten en een aantal binnen. Groepjes zijn ingedeeld door Klazien en Ibert. Onder andere een groep met de aanwezige Magister Vini’s  en een groep met partners. Voor alle tafels zijn drie flessen met basiswijnen beschikbaar, een Malbec, een Cabernet Sauvignon en een Cabernet Franc, allemaal uit 2014. We hebben als ik me goed herinner een uur de tijd, terwijl een beetje wijnmaker normaal gesproken weken de tijd mag nemen.

Tactische besprekingen lijken in elke groep op dezelfde manier plaats te vinden. Eerst even proeven wat de basiswijnen doen. Dan bepalen wat voor wijn je wilt. Het moet in ieder geval nú drinkbaar zijn.

Ik proef:

  1. Basiswijn Malbec: kers, jong, sappig, geen bittertje.
  2. Basiswijn Cabernet Franc: mint, groen, straf, gesloten neus, structuur. Eikenstaven in de tank (die informatie kregen we).
  3. Basiswijn Cabernet Sauvignon: zwarte bes, potloodslijpsel, stroevere tannines.

Via een voorbeeldig democratisch verlopend proces blendt onze groep:

  1. 10% CF, 60% Malbec, 30% CS. Kers, mint, niet elegant, groen. Gaat het niet worden.
  2. 10% CF, 30% Malbec, 60% CS. Bes, mint, potloodslijpsel, stroevere afdronk. Gaat het ook niet worden.
  3. 5% CF, 70% Malbec, 25% CS. Wegens tijdgebrek wordt dit de inzending van de groep. Mooie neus, tannines aanwezig, in balans, kan nog rijpen.

We hebben niet voldoende basiswijnen over om de in te zenden fles volledig te vullen, dus de verhoudingen worden door meester gifmengster Nellianne berekend op: 400 ml Malbec, 143 ml CS en 28,5ml CF. En met een maatbeker wordt vervolgens de fles gevuld met wijn, met de mooie naam: het ultieme proberen (in het Spaans).

De strenge workshopbegeleiding neemt de flessen in. Marcia maakt een prachtige beschrijving van “onze” wijn die volgens mij door Pieter in het Engels is vertaald. Later op de dag volgt de jurering.

C-A_36C-A_35Zuccardi
De bus brengt ons oostwaarts, naar Zuccardi in Maipú, dat gelegen is in een vlakker gebied. Voor de ingang van het complex staat bewaking, gelukkig mogen wij door.
De pater familias José Albertostelt zichzelf en ook zijn 4 assistenten voor, die ieder verantwoordelijk zijn voor een andere bedrijfstak. Het is een familiebedrijf gesticht door opa Zuccardi in 1963. Dochter Julia zorgt voor de hospitality-tak, de jongste zoon Miquel moet de productie van olijfolie op een hoger plan brengen, de oudste zoon Sebastián doet het Altamira project, een nieuwe winerie in de Valle de Uco.
De familie heeft Italiaanse wortels, maar nog weinig contact met hun voorvaders en –moeders.

Een hoog gelegen woestijngebied, dat is de Mendoza regio. Genoeg grond, maar weinig water. Vader Zuccardi, die het bedrijf in 1963 stichtte, ontwikkelde een irrigatiesysteem met water uit de Andes. Hoewel of dankzij de droogte is het een gezonde regio. Pesticiden worden niet gebruikt. De zon, de druiven en de mensen maken de wijnen, waarvan er diverse zijn. Tijdens ons bezoek doen we maar één brand proeven.
Restaurant Pan & Olive heeft een biologische tuin én een certificaat, maar niet alles in de rest van het grote bedrijf is biologisch.

C-A_37Nog altijd 70% van de Argentijnse wijnen wordt in het land zelf geconsumeerd; en de kennis van de Argentijnse wijnconsument neemt toe.
In de eerder genoemde nieuwe winerie gaat alleen beton gebruikt worden, ook aan de binnenzijde van de vaten, waarin een amfora-vorm zit. Een voorbeeld staat in de kelder waar we proeven. Op langwerpige tafels staan voor iedereen 3 glazen klaar. Met behulp van een PowerPoint presentatie die helaas voor de toehoorders achteraan niet te volgen is wordt uitleg gegeven over de geologische situatie in Altamira. Op 3000 meter hoogte worden zeefossielen gevonden, omdat de Andes een relatief jong gebergte is waar voorheen zee was. Twee tektonische platen schoten tegen elkaar, en voilà, de Andes ontstond.
Bij Zuccardi gaan ze voor terroir expressie en de Malbec is daarbij een goed instrument.
Buiten zien we het binnenhalen van de oogst van Viognier druiven! We kunnen eigenlijk niet genoeg krijgen van al die bedrijvigheid, maar we moeten weer naar binnen.
In de tentoonstellingsruimte met Argentijnse hedendaagse kunst vindt de proeverij plaats. We leren de naam Torróntes goed uit te spreken, namelijk met een rollende “r” en het accent op de tweede “o”. Het maken van proefnotities was lastiger vanwege de smalle planken en het feit dat we de wijnen uit andere hoeken van de ruimte dienden te halen. Want van het spontaan rondlopen kwam niets terecht.

Negen commercial wines, allemaal fris geserveerd.

Stage 1. Zuccardi Serie A.

  • Torrentés 2013. Wijngaard in Salta op 2000 meter. Bloemig, aromatisch, kruidig, fris. Prima.
  • Bonarda 2012. Paprika in de neus, fris, drogend, bij eten. Prima.
  • Malbec 2013. Licthtpaars, soepel, fris, zachte tannines.

Stage 2. Zuccardi serie Q.  Mooie soepele wijnen.

  • Chardonnay 2013. Op hout, maar geïntegreerd. Tropisch fruit, vol, mooi.
  • Malbec 2012. Helder rood, rood fruit, zacht, soepele tannines.
  • Cabernet Sauvignon 2011. Gerijpte neus, soepel, licht drogend.

Stage 3. Icon Wines.

  • Tito Zuccardi 2011.  68% Malbec, 17% CS, 15% Ancelotta. Gerijpte geur, rood fruit, mooie afdronk. De Ancelotta is van oorsprong een Noord Italiaanse druif.
  • Zeta 2010. 87% Malbec, 13% CS. Zacht, soepel, kers, mint!
  • Altamira 2011, 100% Malbec.  Mooie gerijpte geur, zacht, kers, krachtig, vol.

Drie Malbecs uit de Valle de Uco

  • Vista Flores 2014. Uit laagste deel van de vallei, op 1000 meter. Niet van de alluviale gronden.
    Veel rood fruit, soepel maar ook drogend. Hoog alcoholpercentage.
  • Altamira, van 1100 meter. Veel mineraliger, betere zuren, rood fruit, soepel. Meer potentie?
  • Gualtallary, van 1300 meter. Donkerder van kleur, mooie neus, donker fruit, kers, braam, pruim, drogend.

Aan de overkant van de weg leidt een oprijlaan (onder een doek) ons naar restaurant Casa del Visitante waar onder een bladerdak zes ronde tafels prachtig zijn gedekt.

De lunch bestaat uit varkensvlees, spareribs en gegrilde groenten. Vooraf voorafjes en empanadas van vlees, kaas en uien. Het dessert wordt geserveerd met een Torrontés met 10% Viognier. Koffie met koekjes toe, gevolgd door een grappa van Torrontés. De bediening is uitstekend.
Op dit estate wordt het pergolasysteem toegepast, waaronder kacheltjes staan voor verwarming in de lente. En de netten tegen de hagel zijn hier hoger gespannen dan we op andere plaatsen hebben gezien.

Dames in het gezelschap vinden Zuccardi een typisch mooie Italiaanse man. Hij eet mee en gaat de tafels langs om uitleg te geven en zijn gasten te onderhouden.
Er komt een warm windje opzetten, terwijl het al bloedheet is. De huishond loopt gelaten rond.

Jurering beste blend
Ondergetekende was onvrijwillig ingeloot als jurylid. Om 19:00 uur, terug in het hotel traden we aan. Uit elke groep is een jurylid gekozen: uit de groep van partners/consumenten, uit de groep van MV’s, uit de groep van aankomend vinologen en uit de groep van vinologen. Dat worden: Hans, Chris, Angelique en ikzelf.

Sommige flessen zijn maximaal voor een kwart vol – dat is lastig proeven – andere helemaal. Een eerlijke en geheel blinde, democratische jurering. Hans bijvoorbeeld houdt niet van wijnen met tannines – dat mag wat hem betreft gewoon gezegd worden – en die waren in deze flessen toch wel aanwezig. Het was een close finish tussen de eerste en de tweede plaats. Van een andere fles die niet in de prijzen viel werd gezegd dat deze dezelfde verhouding Malbec, CS en CF had als de winnaar. Maar dan moet er iets mis gegaan zijn met het vullen van de fles, want er was geen wijn hetzelfde, zo vaak hebben we wel terug geproefd. Chris heeft het juryrapport vast nog wel ergens liggen.
De MV’s met een wat krachtiger wijn behoorden niet tot de prijswinnaars, evenmin als de consumenten met hun blend.

Hyatt, voor wijn en tapas
Marjan heeft bij het Hyatt hotel gereserveerd voor 6 personen, maar we komen binnenwandelen met 14 personen en eindigen buiten op een terras waar allerlei banken en lage tafels aan elkaar worden geschoven. Voor tapas en wijnen.  Ik vind het bloedheet buiten maar overleef het wel.
Marjan doet ons verrassen door de groep – ook al is het laat geworden – een aantal wijnen blind te laten proeven. De eerste is een Torrontés die we als druif allemaal herkennen. Daarna wordt het lastiger. Er komt ook een 100% Petit Verdot voorbij.
Van een nabijgelegen plein klinkt herrie, muziek kunnen de meesten het niet noemen. Na afloop concludeer ik: het was een genoeglijke avond met leuke hapjes, en een fantastische dag.

C-A_38
Zondag 1 februari 2015

Wachten op vliegveld van Mendoza; zag dat Tjeu een (papieren) boek van Haruki Murakami las.

Wachten op vliegveld van Mendoza; zag dat Tjeu een (papieren) boek van Haruki Murakami las.

Marjan en Janny blijven nog een dag of twee in de regio Mendoza om wijnbedrijven te bezoeken. Alle anderen vertrekken voor een vlucht naar Buenos Aires, die een uur vertraging heeft. Tijd voor Les 2 Toepen! Of voor de I-Pad, een boek, bloggen of rondwandelen.
Dozen met wijnen mogen gewoon als handbagage mee, terwijl een tube tandpasta bij Schiphol wordt ingepikt. Het is verder een rustige vlucht en we arriveren op het vliegveld voor binnenlandse vluchten Aeroparque Jorge Newbery aan de Rio de la Plata bij Buenos Aires.
Na aankomst in Hotel Pulitzer heb ik twee uur gewandeld naar voor mij bekende plekken, waaronder het Plaza de Major.
Het was heel rustig in de stad, het is vakantieperiode én bovendien zondag. Eén van de winkelstraten in de buurt van het hotel is wel in bedrijf en ik hoor niets anders dan “cambio – cambio – cambio” om mij heen. Een kilometer of wat verderop trekken allerlei straatmarkten volop publiek, en niet alleen van toeristen.

Foto van de website van Carlos Gardel

Foto van de website van Carlos Gardel

’s Avonds met zijn allen een tango show bij Carlos Gardel bezocht. Technisch heel goed, met al die jonge dames, en het orkest op een hoogte, maar als je er eerder geweest bent weet je het wel.
In de bus gezeten en wachtend op terugkeer naar het hotel zag ik de jongedames en jonge en oudere tango-heren uit de locatie komen, met een ander kapsel, in korte broek, en een tasje in de hand.

Terug in de hotelkamer stond ik op het punt de badkamer in te duiken toen de telefoon ging en door Ibert – die een belrondje deed – werd uitgenodigd in de lounge van het hotel op de eerste etage nog wat wijnen te proeven. Van flessen die per vliegtuig vanuit Mendoza waren meegenomen en van flessen die al eerder waren bezorgd. Het fijne weet ik er niet van.
Toch leuk! Er werd als nevenactiviteit door Arend met diverse partners de tango gedanst. Hij schijnt je als vanzelf mee te voeren. Niet voor niets met zijn vrouw deelnemend aan de Nederlandse competitie!

We proeven verschillende wijnen, maar na vier stuks haak ik qua concentratie af. Hoe doen anderen dat toch, zo laat op de avond serieus proeven?

  1. Foster Pink Rosé. Malbec 2014. 13,5% alcohol. Eenvoudig.
  2. Colomé Torrontés 2014, 13,5% alcohol, uit de Calchaqui Valley bij Salta. Hoog gelegen. Aromatisch, kruidig, muscat achtig. Iets bittertje. Iets minder dan allerlei Torrontéswijnen die we eerder tijdens de trip gedronken hebben. Maar wél een echte Torrontés!
  3. Riesling met Torrontés. Amalaya (Salta). Ook eigendom van Hess.
  4. Lorca Malbec 2013. Rood fruit, hout geïntegreerd, niet spectaculaire, maar goede wijn.

Nog steeds ongeopende flessen kunnen in de koffer meegenomen worden. Ik kies voor Amalaya, Gran Corte 2013, uit de Valle Calchaqui, Salta, op 1800 meter hoogte. Blend van Malbec, Tannat en Cabernet Franc. 14% alcohol. Stevige wijn, rood fruit! Moet je bij eten.
Tijdens de laatste notities van dit reisverslag staat deze Gran Corte naast mijn toetsenbord, zonder eten.

C-A_41Maandag 2 februari 2015.
De eerste dag dat ik niet vroeg hoef op te staan, want uitchecken is pas laat op de ochtend noodzakelijk. Ik wandel naar de waterkant, naar het station van de Buquebus Turismo naar Colonia in Uruguay – een herinnering – en naar de opgepimpte waterkant genaamd Dique waar op deze maandagochtend niets te doen is. Restauranthouders maken hun terrassen schoon. De sfeer lijkt op Paris ‘s éveille van Jacques Dutronc, een lange tijd geleden. Het warmt erg snel op. Ik drentel twee uur rond, en eindig in de koele omgeving van winkelcentrum Galeria Pacifico nabij het hotel, waar ik meerdere reisgenoten ontwaar. Na een douche volgt een busrit.
Het inchecken op het internationale vliegveld van Buenos Aires verloopt soepel. De vlucht ook. Maar wonderbaarlijk genoeg lijkt een zekere “Ellen” in het vliegtuig laveloos te zijn geweest. Ik was het niet, dat is duidelijk.
Van de meeste reisgenoten heb ik zoals dat hoort bij de bagagebanden op Schiphol afscheid genomen. Een aantal heb ik gemist, maar … no problem. Er wordt een reünie georganiseerd, waarschijnlijk bij Salentein in Nijkerk.

Een mooie, drukke en leerzame wijnreis.  Veel dank aan alle organisatoren, en aan alle wijnbedrijven die ons ontvangen hebben.

Nog vergeten te vermelden. Reisgenote Carla heeft een tante (en een bijbehorende overleden oom), met de achternaam van de Schoor. De oom afkomstig uit Weert. Die oom zal zeker ergens familie zijn van mijn vader, die ook in Weert geboren is.

3 maart 2015

 Bekijk ook het fotoverslag van de wijnreis hieronder:

[pwaplusphp album=”Chili_Argentinie_2015″]

Pin It on Pinterest

Share This